วัคซีนผู้ใหญ่ควรฉีดอะไรบ้าง? ไข้หวัดใหญ่ HPV ปอดอักเสบ งูสวัด ตับอักเสบบี
Adult Vaccines: Flu, HPV, Pneumococcal, Shingles, Hepatitis B and More
พญ.วิธิดา จึงวิโรจน์ และ นพ.ธีรฉัตร พรรณเชษฐ์
แพทย์ด้านอายุรกรรม / โลหิตวิทยา · ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย เชียงใหม่
อัปเดตล่าสุด: 2026-06-17
ข้อควรทราบ: ข้อมูลบนเว็บไซต์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาโดยแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์โดยตรง
This article is for general information. Diagnosis and treatment require physician evaluation.
วัคซีนไม่ได้สำคัญเฉพาะในเด็กเท่านั้น ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุยังควรทบทวนประวัติวัคซีนเป็นระยะ เพราะภูมิคุ้มกันบางโรคลดลงตามเวลา และบางวัคซีนเหมาะกับช่วงอายุ โรคประจำตัว อาชีพ การเดินทาง หรือความเสี่ยงเฉพาะบุคคล
วัคซีนผู้ใหญ่ที่มักควรพิจารณา ได้แก่ ไข้หวัดใหญ่ประจำปี, บาดทะยัก-คอตีบ-ไอกรน, HPV, ไวรัสตับอักเสบบี, ปอดอักเสบจากนิวโมค็อกคัส, งูสวัด และบางรายอาจพิจารณาวัคซีนไวรัสตับอักเสบเอ ไข้เลือดออก หรือวัคซีนเดินทางตามความเสี่ยง
วัคซีนผู้ใหญ่ มีอะไรที่ควรพิจารณา
Adult vaccines to consider| วัคซีน | ใครควรพิจารณา | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| ไข้หวัดใหญ่ | ผู้ใหญ่ทุกวัย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ผู้มีโรคเรื้อรัง หญิงตั้งครรภ์ บุคลากรทางการแพทย์ | ฉีดปีละ 1 ครั้ง ในไทยมักแนะนำช่วงเมษายน–พฤษภาคมก่อนฤดูฝน แต่สามารถฉีดได้ตลอดปีตามความเหมาะสม |
| HPV | วัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้นที่ยังไม่เคยฉีด หรือผู้ใหญ่ที่ต้องการประเมินประโยชน์เฉพาะราย | ช่วยลดความเสี่ยงโรคจากเชื้อ HPV เช่น หูดหงอนไก่และมะเร็งบางชนิด ยิ่งฉีดก่อนสัมผัสเชื้อยิ่งได้ประโยชน์ |
| ปอดอักเสบ / นิวโมค็อกคัส | ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคปอด หัวใจ ตับ ไต เบาหวาน สูบบุหรี่ หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง | ชนิดและจำนวนเข็มขึ้นกับอายุ โรคประจำตัว และประวัติวัคซีนเดิม ควรให้แพทย์ช่วยวางแผน |
| งูสวัด | โดยเฉพาะอายุ 50 ปีขึ้นไป หรือผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่องบางกลุ่ม | วัคซีนชนิด recombinant zoster vaccine มักให้ 2 เข็ม ห่างกันตามชนิดวัคซีนและภาวะผู้รับวัคซีน |
| ไวรัสตับอักเสบบี | ผู้ที่ไม่มีภูมิหรือไม่ทราบประวัติ โดยเฉพาะเกิดก่อนปี 2535, บุคลากรทางการแพทย์, ผู้มีความเสี่ยงทางเพศ, ผู้ป่วยโรคตับ/ไต/เบาหวาน | บางรายควรตรวจ HBsAg, anti-HBs และ anti-HBc หรือการตรวจที่แพทย์เห็นสมควรก่อนฉีด |
| ไวรัสตับอักเสบเอ | ผู้มีโรคตับเรื้อรัง ผู้เดินทางไปพื้นที่เสี่ยง ผู้มีความเสี่ยงเฉพาะ | มักเป็นวัคซีน 2 เข็ม อาจตรวจภูมิก่อนฉีดในบางราย |
| ไข้เลือดออก | ต้องประเมินเฉพาะราย ไม่ใช่วัคซีนที่เหมาะกับทุกคน | ควรปรึกษาแพทย์เรื่องอายุ ประวัติเคยติดเชื้อ ภูมิคุ้มกัน การตั้งครรภ์ และข้อห้ามของวัคซีนชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ |
| บาดทะยัก-คอตีบ-ไอกรน | ผู้ใหญ่ทั่วไป หญิงตั้งครรภ์ หรือเมื่อมีบาดแผลตามความเสี่ยง | มักกระตุ้นบาดทะยัก-คอตีบทุก 10 ปี และใช้ Tdap อย่างน้อย 1 ครั้งตามความเหมาะสม |
วัคซีนผู้ใหญ่ควรพิจารณาตามอายุอย่างไร
Age-based vaccine considerations- อายุ 19–26 ปี: ทบทวน HPV, ตับอักเสบบี, บาดทะยัก-คอตีบ-ไอกรน, ไข้หวัดใหญ่ และวัคซีนที่เคยขาดในวัยเด็ก เช่น MMR หรืออีสุกอีใสในผู้ไม่มีภูมิ
- อายุ 27–49 ปี: เน้นไข้หวัดใหญ่ประจำปี ตับอักเสบบีตามความเสี่ยง HPV แบบปรึกษาแพทย์ และวัคซีนตามอาชีพหรือการเดินทาง
- อายุ 50 ปีขึ้นไป: เพิ่มการพิจารณาวัคซีนงูสวัดในผู้ใหญ่ และประเมินวัคซีนนิวโมค็อกคัสหากมีโรคประจำตัว
- ผู้สูงอายุ: ควรทบทวนไข้หวัดใหญ่ ปอดอักเสบ งูสวัด บาดทะยัก และวัคซีนอื่นตามโรคประจำตัวหรือยากดภูมิ
ใครควรปรึกษาแพทย์ก่อนฉีดวัคซีนเป็นพิเศษ
Who needs individualized assessment?- กำลังตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร
- มีประวัติแพ้วัคซีนรุนแรง หรือแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน
- มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ได้รับยากดภูมิ เคมีบำบัด สเตียรอยด์ขนาดสูง หรือปลูกถ่ายอวัยวะ
- มีไข้สูงหรือเจ็บป่วยเฉียบพลันในวันที่จะฉีดวัคซีน
- ไม่แน่ใจประวัติวัคซีนเดิม หรือเคยฉีดบางเข็มแล้วแต่ไม่ครบ
วัคซีนบางชนิดเป็นวัคซีนเชื้อมีชีวิตอ่อนฤทธิ์ เช่น อีสุกอีใส MMR หรือวัคซีนบางชนิดในกลุ่มไข้เลือดออก จึงต้องระวังในผู้ตั้งครรภ์และผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งก่อนฉีด
ก่อนมาฉีดวัคซีนควรเตรียมตัวอย่างไร
How to prepare before vaccination- เตรียมประวัติวัคซีนเดิม ถ้ามีสมุดวัคซีนหรือรูปถ่ายบันทึกวัคซีนให้นำมาด้วย
- แจ้งโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ ประวัติแพ้ยา แพ้วัคซีน และประวัติตั้งครรภ์
- หากมีไข้สูงหรืออาการป่วยเฉียบพลัน ควรปรึกษาคลินิกก่อนมา
- หลังฉีดวัคซีนควรรอสังเกตอาการตามคำแนะนำของคลินิก
ปรึกษาวัคซีนผู้ใหญ่ที่ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย
Adult vaccination consultation in San Sai, Chiang Maiใกล้บ้าน คลินิก สันทราย เชียงใหม่ ให้คำแนะนำและบริการวัคซีนผู้ใหญ่ตามอายุ โรคประจำตัว และความเสี่ยงเฉพาะบุคคล เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนปอดอักเสบ วัคซีนไข้เลือดออก วัคซีน HPV วัคซีนงูสวัด ไวรัสตับอักเสบบี และวัคซีนอื่นตามความเหมาะสม สามารถสอบถามรายการวัคซีนที่มีในช่วงนั้นก่อนเข้ารับบริการ
อ่านต่อเรื่อง วัคซีนไข้หวัดใหญ่ควรฉีดเมื่อไหร่ และ วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี ใครควรฉีด หรือดูหน้าบริการ วัคซีนผู้ใหญ่ สันทราย
วางแผนวัคซีนผู้ใหญ่อย่างไรให้ไม่ซ้ำและไม่พลาด
Practical adult vaccine planningการวางแผนวัคซีนผู้ใหญ่ควรเริ่มจากการทบทวนประวัติวัคซีนเดิม โรคประจำตัว ยาที่ใช้ ภูมิคุ้มกัน อายุ งานหรือกิจกรรมที่เสี่ยง การเดินทาง และแผนตั้งครรภ์ในอนาคต ไม่ควรเลือกฉีดจากรายการวัคซีนอย่างเดียว เพราะบางชนิดอาจต้องเว้นระยะ บางชนิดควรเลื่อนเมื่อมีไข้หรือเจ็บป่วยเฉียบพลัน และบางชนิดควรปรึกษาแพทย์ก่อนหากมีภูมิคุ้มกันต่ำหรือใช้ยากดภูมิ
| สิ่งที่ควรบอกแพทย์ก่อนฉีดวัคซีน | เหตุผล |
|---|---|
| เคยแพ้วัคซีนหรือแพ้ยารุนแรง | ช่วยประเมินความเสี่ยงและเลือกแนวทางที่ปลอดภัย |
| โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต โรคหัวใจ โรคปอด | บางโรคทำให้ควรให้ความสำคัญกับวัคซีนบางชนิดมากขึ้น |
| ยากดภูมิ สเตียรอยด์ เคมีบำบัด หรือโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง | อาจมีผลต่อชนิดวัคซีนและช่วงเวลาที่เหมาะสม |
| ตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร | วัคซีนบางชนิดควรเลื่อนหรือเลือกตามคำแนะนำเฉพาะราย |
หากจำประวัติวัคซีนไม่ได้ทั้งหมด สามารถเริ่มจากการเล่าวัคซีนที่เคยฉีดแน่ ๆ โรคที่เคยเป็น และเป้าหมายที่ต้องการป้องกัน แพทย์จะช่วยจัดลำดับว่าอะไรควรฉีดก่อน อะไรควรรอ และอะไรควรตรวจเลือดประกอบก่อนตัดสินใจ
อ่านเพิ่มเติมเรื่อง วัคซีนไวรัสตับอักเสบเอ, การตรวจภูมิไวรัสตับอักเสบบีและวัคซีน, HPV และวัคซีน และ วัคซีนพิษสุนัขบ้าหลังถูกกัด
คำถามที่พบบ่อย
Frequently asked questionsผู้ใหญ่ที่แข็งแรงดี ยังจำเป็นต้องฉีดวัคซีนไหม?
ควรทบทวนเป็นรายบุคคล เพราะวัคซีนบางชนิดแนะนำตามอายุหรือความเสี่ยง แม้ไม่มีโรคประจำตัว เช่น ไข้หวัดใหญ่ประจำปี หรือบาดทะยักที่ควรกระตุ้นตามระยะเวลา
ฉีดวัคซีนหลายชนิดพร้อมกันได้ไหม?
วัคซีนหลายชนิดสามารถให้ในวันเดียวกันได้ แต่บางชนิดต้องเว้นระยะ โดยเฉพาะวัคซีนเชื้อเป็น จึงควรให้แพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์ช่วยจัดลำดับ
ถ้าเคยฉีดวัคซีนแล้วแต่จำไม่ได้ ต้องเริ่มใหม่ไหม?
ขึ้นกับชนิดวัคซีนและข้อมูลที่มี บางกรณีไม่จำเป็นต้องเริ่มชุดใหม่ บางกรณีตรวจภูมิหรือให้เข็มกระตุ้นได้ ควรนำข้อมูลเดิมเท่าที่มีมาประเมินร่วมกัน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
Referencesบทความนี้เรียบเรียงเพื่อให้ความรู้ทั่วไป โดยอ้างอิงแนวทางวัคซีนผู้ใหญ่จากแหล่งข้อมูลทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ และปรับถ้อยคำให้เหมาะกับบริบทผู้ป่วยทั่วไปในไทย
ต้องการสอบถามหรือนัดหมาย?
ทัก LINE สอบถามหรือนัดหมายได้เลย ทีมงานพร้อมตอบกลับ หรือโทรศัพท์ในเวลาทำการ
จันทร์–ศุกร์ 17:00–20:00 น. · เสาร์ 13:00–17:00 น.