วัคซีนงูสวัด ผู้ใหญ่ควรฉีดไหม
Shingles Vaccine for Adults: Who Should Consider It?
พญ.วิธิดา จึงวิโรจน์ และ นพ.ธีรฉัตร พรรณเชษฐ์ · แพทย์ด้านอายุรกรรม / โลหิตวิทยา · ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย
อัปเดตล่าสุด: 2026-06-18
ข้อควรทราบ: บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับโรคงูสวัดและวัคซีน ไม่ใช่การให้คำปรึกษาแทนแพทย์ ความเหมาะสมในการฉีดวัคซีนขึ้นกับประวัติสุขภาพรายบุคคล
For general information only. Vaccination suitability depends on individual health history.
งูสวัดเกิดจากเชื้อไวรัสชนิดเดียวกับอีสุกอีใสที่ซ่อนอยู่ในร่างกาย ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุและเมื่อภูมิคุ้มกันลดลง วัคซีนช่วยลดโอกาสเป็นและลดความรุนแรงหากเป็น ผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไปหรือมีโรคประจำตัวควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณา
งูสวัดคืออะไร
What is shingles (herpes zoster)?งูสวัด (Herpes zoster) เกิดจากเชื้อ Varicella-zoster virus หรือ VZV เชื้อตัวเดียวกันกับที่ก่อโรคอีสุกอีใส เมื่อหายจากอีสุกอีใสแล้ว เชื้อไม่ได้หายไปจากร่างกาย แต่แฝงตัวอยู่ในปมประสาท เมื่อภูมิคุ้มกันลดลงไม่ว่าจะจากอายุ ความเครียด โรคประจำตัว หรือยากดภูมิ เชื้ออาจกลับมาก่อโรคได้อีกในรูปแบบงูสวัด
งูสวัดไม่ใช่การติดเชื้อใหม่จากคนอื่น แต่เป็นการที่เชื้อเก่าในร่างกายกลับมาทำงาน
อาการของงูสวัดเป็นอย่างไร
Symptoms of shinglesอาการมักเริ่มด้วยความรู้สึกแสบ ปวด หรือคันที่ผิวหนังบริเวณหนึ่งก่อน ตามด้วยผื่นแดงและตุ่มน้ำใสที่ขึ้นตามแนวเส้นประสาท มักเป็นข้างเดียวของลำตัวหรือใบหน้า
- ปวด แสบ หรือคันบริเวณผิวหนังก่อนผื่นขึ้น 1–5 วัน
- ผื่นแดงและตุ่มน้ำใสขึ้นตามแนวเส้นประสาท
- อาจมีไข้ต่ำ อ่อนเพลีย หรือปวดศีรษะร่วมด้วย
- ตุ่มน้ำจะแตกและสะเก็ดภายใน 2–4 สัปดาห์
ผู้ป่วยบางรายมีอาการปวดเส้นประสาทหลังงูสวัดหาย (postherpetic neuralgia) ซึ่งอาจเจ็บปวดเรื้อรังได้นาน โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ หากผื่นขึ้นบริเวณใบหน้าหรือใกล้ตา ควรพบแพทย์เร็ว
ใครเสี่ยงต่อการเป็นงูสวัดมากกว่าปกติ
Who is at higher risk?- อายุ 50 ปีขึ้นไป — ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุ
- มีโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคไต หรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
- รับยากดภูมิ เช่น ยาสเตียรอยด์ระยะยาว หรือยาเคมีบำบัด
- มีความเครียดสูงหรือร่างกายอ่อนแอเป็นระยะเวลานาน
- เคยเป็นอีสุกอีใสมาก่อน (ซึ่งรวมถึงประชากรส่วนใหญ่ที่เกิดก่อนมีวัคซีน)
วัคซีนงูสวัดช่วยได้อย่างไร
How the shingles vaccine helpsวัคซีนงูสวัดไม่ได้กำจัดเชื้อออกจากร่างกาย แต่ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อลดโอกาสที่เชื้อจะกลับมาทำงานและลดความรุนแรงหากเป็น การศึกษาในกลุ่มผู้ใหญ่พบว่าวัคซีนช่วยลดความเสี่ยงการเกิดงูสวัดได้อย่างมีนัยสำคัญ และลดความเสี่ยงของอาการปวดเรื้อรังหลังงูสวัดด้วย
ปัจจุบันมีวัคซีนงูสวัดหลักสองชนิด แต่ละชนิดมีวิธีฉีดและข้อบ่งชี้ต่างกัน แพทย์จะพิจารณาความเหมาะสมตามประวัติสุขภาพและยาที่ใช้อยู่
ใครควรพิจารณาฉีดวัคซีนงูสวัด
Who should consider the shingles vaccine?- ผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงจากโรคประจำตัว
- ผู้ที่ต้องการลดความเสี่ยงงูสวัดและภาวะแทรกซ้อนระยะยาว
- ผู้สูงอายุที่ต้องการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน
ใครควรปรึกษาแพทย์ก่อนฉีด
Who should consult a doctor first?- ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง หรือรับยากดภูมิ — วัคซีนชนิดเชื้อเป็นอาจไม่เหมาะสม
- หญิงตั้งครรภ์ — ควรเลื่อนจนหลังคลอด
- ผู้ที่เพิ่งหายจากงูสวัดใหม่ๆ — ควรรอให้ร่างกายฟื้นตัวก่อน
- ผู้ที่มีประวัติแพ้วัคซีนรุนแรง หรือแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน
- ผู้ที่กำลังป่วยเฉียบพลันหรือมีไข้สูง
คำถามที่พบบ่อย
Frequently asked questionsงูสวัดเกิดจากอะไร?
เกิดจากเชื้อ Varicella-zoster virus (VZV) ที่แฝงตัวอยู่ในปมประสาทหลังหายจากอีสุกอีใส เมื่อภูมิคุ้มกันลดลงเชื้ออาจกลับมาก่อโรคได้
วัคซีนงูสวัดมีกี่ชนิด?
มีสองชนิดหลัก ได้แก่วัคซีนชนิดเชื้อเป็นที่ลดความรุนแรง และวัคซีนชนิด recombinant subunit ซึ่งมักฉีดสองเข็ม ความเหมาะสมขึ้นกับประวัติสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์
อายุเท่าไรควรพิจารณาฉีดวัคซีนงูสวัด?
โดยทั่วไปแนะนำตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป ความเสี่ยงเพิ่มตามอายุ ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องอาจได้รับคำแนะนำแตกต่างออกไป
เคยเป็นงูสวัดแล้ว ยังควรฉีดวัคซีนไหม?
การเคยเป็นงูสวัดไม่ได้ป้องกันการกลับเป็นซ้ำ วัคซีนช่วยลดความเสี่ยง แต่ควรรอให้หายสนิทและปรึกษาแพทย์ก่อน
ใครไม่ควรฉีดวัคซีนงูสวัดชนิดเชื้อเป็น?
ผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่องรุนแรง หญิงตั้งครรภ์ ผู้รับยากดภูมิ และผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของวัคซีน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
Referencesต้องการปรึกษาเรื่องวัคซีนงูสวัด?
แพทย์จะช่วยประเมินความเหมาะสมและแนะนำวัคซีนที่เหมาะกับประวัติสุขภาพของคุณ
จันทร์–ศุกร์ 17:00–20:00 น. · เสาร์ 13:00–17:00 น.