Pneumococcal Vaccine for Adults: Who Should Consider It?
ข้อควรทราบ: ข้อมูลบนเว็บไซต์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาโดยแพทย์ได้ วัคซีนควรพิจารณาตามอายุ โรคประจำตัว ประวัติแพ้ยา/วัคซีน และข้อห้ามเฉพาะราย
This article is for general information. Diagnosis, treatment, and vaccination decisions require physician evaluation.
วัคซีนปอดอักเสบ หรือวัคซีนนิวโมคอคคัส เป็นวัคซีนที่ช่วยลดความเสี่ยงโรคจากเชื้อ Streptococcus pneumoniae ซึ่งอาจทำให้เกิดปอดอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ และติดเชื้อในกระแสเลือด โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ
วัคซีนปอดอักเสบไม่ใช่วัคซีนไข้หวัดใหญ่ และไม่ได้ป้องกันปอดอักเสบทุกสาเหตุ แต่เป็นวัคซีนสำคัญในผู้ใหญ่บางกลุ่ม เพราะช่วยลดความเสี่ยงโรคจากเชื้อนิวโมคอคคัส ซึ่งอาจรุนแรงได้
เชื้อนิวโมคอคคัสเป็นแบคทีเรียที่อาจทำให้เกิดการติดเชื้อหลายรูปแบบ ความรุนแรงขึ้นกับอายุ โรคประจำตัว ภูมิคุ้มกัน และตำแหน่งที่เชื้อก่อโรค
ผู้ใหญ่ที่ควรสอบถามแพทย์เรื่องวัคซีนปอดอักเสบ ได้แก่ ผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไป หรือผู้ที่อายุยังไม่ถึง 50 ปีแต่มีปัจจัยเสี่ยงบางอย่าง การประเมินรายบุคคลสำคัญมาก เพราะตารางวัคซีนขึ้นกับชนิดวัคซีนที่เคยได้รับและโรคประจำตัว
วัคซีนปอดอักเสบมีหลายกลุ่ม เช่น วัคซีนชนิด conjugate vaccine หรือ PCV และวัคซีน polysaccharide vaccine หรือ PPSV23 ในบางประเทศมี PCV หลายรุ่นให้เลือก ตารางการฉีดจึงไม่เหมือนกันทุกคน บางรายอาจได้เพียงเข็มเดียว บางรายอาจต้องวางแผนต่อเนื่องตามประวัติวัคซีนเดิมและความเสี่ยง
ก่อนฉีด แพทย์มักถามว่าเคยได้รับ PCV หรือ PPSV23 มาก่อนหรือไม่ ได้รับเมื่อไร อายุเท่าไรในวันที่ฉีด และมีโรคประจำตัวอะไรบ้าง เพราะข้อมูลเหล่านี้มีผลต่อการเลือกวัคซีนและระยะห่างของเข็มต่อไป
อาการที่พบได้หลังฉีด เช่น ปวด บวม แดงบริเวณฉีด มีไข้ต่ำ ปวดเมื่อย หรืออ่อนเพลีย โดยมักดีขึ้นเองภายในไม่กี่วัน หากมีผื่นลมพิษ หายใจลำบาก หน้าบวม ปากบวม เวียนศีรษะมาก หรืออาการผิดปกติรุนแรงหลังฉีด ควรรีบพบแพทย์ทันที
ในผู้ใหญ่ โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัว แพทย์อาจประเมินวัคซีนอื่นร่วมด้วย เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนโควิดตามข้อบ่งชี้ วัคซีนงูสวัด วัคซีนตับอักเสบบี หรือวัคซีนอื่นตามความเสี่ยง การวางแผนวัคซีนเป็นชุดจะช่วยลดการลืมและหลีกเลี่ยงการฉีดซ้ำโดยไม่จำเป็น
ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย เชียงใหม่ มีบริการให้คำปรึกษาและฉีดวัคซีนปอดอักเสบสำหรับผู้ใหญ่ตามความเหมาะสม แพทย์จะช่วยประเมินอายุ โรคประจำตัว ประวัติวัคซีนเดิม ยาที่ใช้อยู่ และข้อควรระวังก่อนฉีด แนะนำติดต่อสอบถามชนิดวัคซีน ราคา และวันพร้อมให้บริการล่วงหน้า
ไม่เหมือนกัน วัคซีนไข้หวัดใหญ่ช่วยป้องกันไวรัส influenza ส่วนวัคซีนปอดอักเสบช่วยลดความเสี่ยงโรคจากเชื้อนิวโมคอคคัส หลายคนอาจต้องพิจารณาทั้งสองวัคซีนตามความเสี่ยงของตนเอง
อาจยังควรพิจารณา เพราะปอดอักเสบเกิดได้จากหลายเชื้อ และการเคยป่วยไม่ได้แปลว่าป้องกันการติดเชื้อนิวโมคอคคัสในอนาคตได้ครบ ควรนำประวัติการป่วยและวัคซีนเดิมมาปรึกษาแพทย์
ไม่ใช่ วัคซีนช่วยลดความเสี่ยงจากเชื้อที่ครอบคลุม แต่ไม่ป้องกันปอดอักเสบทุกสาเหตุ เช่น ไวรัส ไข้หวัดใหญ่ โควิด หรือเชื้อแบคทีเรียอื่น ๆ
โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องตรวจเลือดในทุกคน แต่บางรายที่มีโรคประจำตัว ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือประวัติการรักษาซับซ้อน แพทย์อาจพิจารณาตรวจเพิ่มเติมหรือขอข้อมูลจากแพทย์เจ้าของไข้
สามารถติดต่อสอบถามรายการวัคซีน ราคา และวันพร้อมให้บริการก่อนเข้ารับบริการ
จันทร์–ศุกร์ 17:00–20:00 น. · เสาร์ 13:00–17:00 น.