พญ.วิธิดา จึงวิโรจน์ และ นพ.ธีรฉัตร พรรณเชษฐ์
แพทย์ด้านอายุรกรรม / โลหิตวิทยา · ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย เชียงใหม่
อัปเดตล่าสุด: 2026-05-31
ข้อควรทราบ: บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาโดยแพทย์ได้ หากมีความเสี่ยงล่าสุด มีอาการผิดปกติ หรือกังวลเรื่องผลตรวจ ควรปรึกษาแพทย์โดยตรง
This article is for general information and does not replace medical consultation.
STD/STI คืออะไร ต่างกันอย่างไร?
What are STD and STI?STI ย่อมาจาก Sexually Transmitted Infection คือการติดเชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ บางคนอาจยังไม่มีอาการแต่ยังมีการติดเชื้อและอาจแพร่เชื้อได้ ส่วน STD มักใช้เมื่อการติดเชื้อนั้นเริ่มทำให้เกิดโรคหรืออาการแล้ว ในชีวิตจริงหลายคนใช้สองคำนี้แทนกันได้
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อาจติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก รวมถึงการสัมผัสเลือดหรือสารคัดหลั่งบางกรณี การตรวจคัดกรองจึงช่วยให้พบเชื้อเร็ว รักษาได้เหมาะสม และลดการแพร่เชื้อให้ผู้อื่น
ไม่มีผื่น ไม่มีแผล หรือไม่มีตกขาวผิดปกติ ไม่ได้แปลว่าไม่มีการติดเชื้อเสมอไป หากมีความเสี่ยงหรือมีคู่นอนใหม่ การตรวจคัดกรองเป็นวิธีที่ปลอดภัยกว่าในการดูแลสุขภาพ
ใครควรพิจารณาตรวจ STD/STI?
Who should consider sexual health testing?- มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้ถุงยาง หรือถุงยางฉีก/หลุด
- มีคู่นอนใหม่ มีหลายคู่นอน หรือไม่แน่ใจประวัติสุขภาพของคู่นอน
- มีอาการปัสสาวะแสบขัด หนองไหล แผลที่อวัยวะเพศ ผื่น ตุ่มน้ำ เจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ หรือปวดท้องน้อย
- ต้องการตรวจสุขภาพก่อนเริ่มความสัมพันธ์ใหม่ ก่อนแต่งงาน หรือก่อนวางแผนมีบุตร
- ต้องการประเมินความเหมาะสมของ PEP/PrEP หรือมีความเสี่ยงต่อ HIV
- เคยติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์มาก่อน หรือต้องการติดตามหลังรักษา
ที่ใกล้บ้าน คลินิก ตรวจอะไรได้บ้าง?
Available tests at Klaibaan Clinicใกล้บ้าน คลินิก สันทราย เชียงใหม่ ให้บริการปรึกษาและตรวจเลือดด้านสุขภาพทางเพศอย่างเป็นส่วนตัว โดยแพทย์ช่วยเลือกชุดตรวจตามความเสี่ยง อาการ และช่วงเวลาที่สัมผัสเชื้อ รายการตรวจที่สามารถพิจารณาได้ เช่น
| รายการตรวจ | ใช้ประเมินอะไร | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| HIV Ab/Ag | ตรวจคัดกรองการติดเชื้อ HIV | ควรแจ้งวันที่มีความเสี่ยง เพราะมีช่วง window period และอาจต้องตรวจซ้ำตามแพทย์แนะนำ |
| Syphilis Antibody | ตรวจคัดกรองซิฟิลิส | บางกรณีอาจต้องตรวจยืนยันหรือติดตามค่าเพิ่มเติม เพื่อแยกการติดเชื้อเก่ากับการติดเชื้อปัจจุบัน |
| Hepatitis B Antigen (HBsAg) | ประเมินการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี | ช่วยคัดกรองว่ามีการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีหรือไม่ |
| Hepatitis B Antibody (Anti-HBs) | ประเมินภูมิคุ้มกันต่อไวรัสตับอักเสบบี | ใช้ดูภูมิจากวัคซีนหรือการติดเชื้อในอดีต แพทย์จะช่วยแปลผลร่วมกับประวัติ |
| Hepatitis C Antibody (Anti-HCV) | คัดกรองการเคยสัมผัสไวรัสตับอักเสบซี | ผลบวกอาจต้องตรวจยืนยันเพิ่มเติมเพื่อดูว่ามีการติดเชื้ออยู่หรือไม่ |
| Hepatitis A IgM/IgG | ประเมินการติดเชื้อหรือภูมิคุ้มกันไวรัสตับอักเสบเอ | พิจารณาตามอาการ ประวัติสัมผัสโรค การเดินทาง หรือความเสี่ยงเฉพาะราย |
บางอาการ เช่น หนองไหล ตกขาวผิดปกติ หรือปัสสาวะแสบขัด อาจต้องตรวจเพิ่มเติมจากปัสสาวะหรือส่งตรวจเฉพาะทางตามดุลยพินิจแพทย์ ไม่ใช่ทุกโรคจะตรวจจากเลือดได้ทั้งหมด
การตรวจ STD/STI เป็นเรื่องสุขภาพทั่วไป คลินิกให้บริการอย่างเป็นความลับ อธิบายผลตรวจและแนวทางดูแลต่ออย่างตรงไปตรงมา โดยคำนึงถึงความสบายใจของผู้รับบริการ
ควรตรวจเมื่อไรหลังมีความเสี่ยง?
Timing after exposure and window periodแต่ละโรคและแต่ละชนิดการตรวจมีระยะเวลาที่เริ่มตรวจพบไม่เท่ากัน หรือที่เรียกว่า window period หากตรวจเร็วเกินไป ผลอาจยังไม่ขึ้นแม้มีการติดเชื้อ ดังนั้นควรแจ้งแพทย์ว่าเกิดความเสี่ยงเมื่อไร เพื่อวางแผนตรวจครั้งแรกและกำหนดเวลาตรวจซ้ำหากจำเป็น
หากเพิ่งมีความเสี่ยงต่อ HIV ภายในไม่กี่วัน ควรติดต่อสถานพยาบาลทันทีเพื่อประเมิน PEP เพราะ PEP ต้องเริ่มโดยเร็วและมีกรอบเวลาที่จำกัด การรอตรวจอย่างเดียวอาจทำให้พลาดช่วงเวลาสำคัญในการป้องกัน
ต้องเตรียมตัวอย่างไรก่อนมาตรวจ?
How to prepare before testing- นำบัตรประชาชนหรือเอกสารยืนยันตัวตน
- จดวันที่มีความเสี่ยงล่าสุด และลักษณะความเสี่ยง เช่น ถุงยางหลุด ไม่ได้ใช้ถุงยาง หรือสัมผัสเลือด
- แจ้งอาการที่มี ยาที่ใช้อยู่ โรคประจำตัว การตั้งครรภ์ หรือประวัติแพ้ยา
- นำผลตรวจเดิมมาด้วยหากเคยตรวจ HIV ซิฟิลิส หรือไวรัสตับอักเสบมาก่อน
- โดยทั่วไปการตรวจเลือด STD/STI ไม่จำเป็นต้องงดอาหาร ยกเว้นหากตรวจสุขภาพรายการอื่นร่วมด้วย
ผลตรวจออกแล้วควรทำอย่างไรต่อ?
After you get the resultsผลตรวจควรแปลร่วมกับประวัติความเสี่ยง ช่วงเวลาที่ตรวจ และอาการ ไม่ควรแปลผลเองจากคำว่า “บวก” หรือ “ลบ” เพียงอย่างเดียว เพราะบางรายการต้องตรวจซ้ำ ยืนยันผล หรือวางแผนติดตามต่อ
- หากผลเป็นลบ แต่ตรวจเร็วหลังเสี่ยง แพทย์อาจแนะนำตรวจซ้ำ
- หากผลเป็นบวก แพทย์จะอธิบายความหมาย แนวทางตรวจยืนยัน การรักษา และการป้องกันการแพร่เชื้อ
- หากมีคู่สัมพันธ์ ควรปรึกษาวิธีแจ้งคู่และแนวทางตรวจ/รักษาร่วมกันอย่างปลอดภัย
คำถามที่พบบ่อย
Frequently asked questionsตรวจ STD/STI เป็นความลับไหม?
เป็นความลับตามจริยธรรมทางการแพทย์ คลินิกให้บริการในบรรยากาศที่เป็นส่วนตัวและไม่ตัดสิน
ไม่มีอาการ ยังควรตรวจไหม?
ควรพิจารณาตรวจหากมีความเสี่ยง เพราะหลายโรคไม่มีอาการในช่วงแรก แต่ยังอาจส่งผลต่อสุขภาพและแพร่เชื้อได้
ตรวจครั้งเดียวพอไหม?
ขึ้นกับชนิดของเชื้อและช่วงเวลาที่ตรวจ หากตรวจเร็วหลังมีความเสี่ยง แพทย์อาจแนะนำตรวจซ้ำเพื่อความมั่นใจ
ควรตรวจพร้อมคู่สัมพันธ์หรือไม่?
หากมีผลตรวจผิดปกติหรือมีความเสี่ยงร่วมกัน การชวนคู่สัมพันธ์มาตรวจและรักษาพร้อมกันช่วยลดโอกาสติดเชื้อซ้ำและลดการแพร่เชื้อ แต่ควรทำอย่างปลอดภัยและเคารพความเป็นส่วนตัวของทุกฝ่าย
ตรวจ STD/STI ต้องงดอาหารไหม?
โดยทั่วไปการตรวจเลือดด้าน HIV ซิฟิลิส หรือไวรัสตับอักเสบไม่จำเป็นต้องงดอาหาร แต่ถ้าตรวจสุขภาพรายการอื่นร่วมด้วย เช่น น้ำตาลหรือไขมัน อาจต้องงดอาหารตามคำแนะนำของคลินิก
ถ้าผลตรวจผิดปกติ ต้องทำอย่างไร?
ควรพบแพทย์เพื่อแปลผล ยืนยันผลเมื่อจำเป็น และวางแผนรักษาหรือติดตาม ไม่ควรซื้อยารับประทานเอง เพราะโรคแต่ละชนิดมีแนวทางรักษาและการติดตามแตกต่างกัน
การแจ้งวันที่มีความเสี่ยง ลักษณะความเสี่ยง อาการ และผลตรวจเดิม ช่วยให้แพทย์เลือกตรวจได้เหมาะสมและลดโอกาสแปลผลผิดจาก window period
แหล่งข้อมูลประกอบ
Referencesต้องการตรวจ STD/STI อย่างเป็นส่วนตัว?
ปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกชุดตรวจที่เหมาะกับความเสี่ยงของคุณ
Walk-in welcome · จ–ศ 17:00–20:00 | เสาร์ 13:00–17:00