PrEP คืออะไร เหมาะกับใคร และต้องตรวจอะไรก่อนเริ่มยา

PrEP หรือ pre-exposure prophylaxis คือยาป้องกันการติดเชื้อ HIV สำหรับผู้ที่ยังไม่มีเชื้อ HIV แต่มีโอกาสสัมผัสความเสี่ยงในอนาคต การเริ่ม PrEP ควรได้รับการประเมินโดยแพทย์ ตรวจเลือดก่อนเริ่มยา และติดตามอย่างสม่ำเสมอ

PrEP คืออะไร

PrEP เป็นการใช้ยาต้านไวรัสเพื่อป้องกัน HIV ก่อนมีความเสี่ยง เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่มี HIV และอาจมีโอกาสสัมผัสความเสี่ยงทางเพศหรือจากปัจจัยอื่น การใช้ PrEP ต้องใช้ให้ถูกวิธี และควรตรวจติดตามตามคำแนะนำของแพทย์

PrEP เหมาะกับใครบ้าง

• ผู้ที่มีคู่นอนซึ่งมี HIV หรือไม่ทราบสถานะ HIV
• ผู้ที่มีคู่นอนหลายคน หรือมีความเสี่ยงทางเพศซ้ำ ๆ
• ผู้ที่เคยใช้ PEP หรือเคยมีความเสี่ยงต่อ HIV หลายครั้ง
• ผู้ที่ต้องการปรึกษาแพทย์เรื่องการป้องกัน HIV อย่างเป็นส่วนตัว

ก่อนเริ่ม PrEP ต้องตรวจอะไร

ก่อนเริ่ม PrEP แพทย์จะประเมินความเสี่ยง ตรวจ HIV เพื่อยืนยันว่าไม่มีการติดเชื้อก่อนเริ่มยา และอาจตรวจการทำงานของไต ไวรัสตับอักเสบบี/ซี หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ ตามความเหมาะสม

• ตรวจ HIV ก่อนเริ่มยา
• ประเมินการทำงานของไตและประวัติยา/โรคประจำตัว
• พิจารณาตรวจ STI เช่น ซิฟิลิส หนองใน หรือโรคอื่นตามความเสี่ยง
• วางแผนการติดตามผลและการใช้ยาให้ถูกต้อง

PrEP ต้องติดตามอย่างไร

ผู้ใช้ PrEP ควรติดตามตามนัดเพื่อตรวจ HIV ซ้ำ ประเมินผลข้างเคียง การใช้ยา และความเสี่ยงที่เปลี่ยนไป การติดตามช่วยให้ใช้ PrEP ได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสมกับแต่ละบุคคล

ปรึกษา PrEP ที่ใกล้บ้าน คลินิก

ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย ให้คำปรึกษา HIV/STI, PEP และ PrEP อย่างเป็นส่วนตัว โดยแพทย์จะประเมินความเสี่ยง อธิบายทางเลือกการป้องกัน และแนะนำการตรวจที่เหมาะสม

ใช้ PrEP ให้ปลอดภัยควรระวังอะไร

• ควรเริ่ม PrEP หลังแพทย์ยืนยันว่าไม่มีการติดเชื้อ HIV ในขณะนั้น
• ควรแจ้งยาเดิม โรคไต โรคตับ ไวรัสตับอักเสบบี/ซี หรือการตั้งครรภ์/วางแผนตั้งครรภ์ หากเกี่ยวข้อง
• ควรตรวจ STI ร่วมด้วยตามความเสี่ยง เพราะ PrEP ป้องกัน HIV แต่ไม่ได้ป้องกันซิฟิลิส หนองใน หรือไวรัสตับอักเสบบางชนิด
• ควรติดตามตามนัด เช่น ตรวจ HIV ซ้ำ ประเมินผลข้างเคียง และทบทวนความเสี่ยงที่เปลี่ยนไป

คำถามที่พบบ่อย

PrEP ต้องกินทุกวันหรือไม่?

รูปแบบการใช้ PrEP ขึ้นกับชนิดยา แนวทางการรักษา และการประเมินของแพทย์ ผู้รับบริการไม่ควรปรับวิธีใช้เอง เพราะการใช้ไม่สม่ำเสมอทำให้ประสิทธิภาพลดลง

เริ่ม PrEP ได้ทันทีโดยไม่ตรวจเลือดได้ไหม?

ไม่ควรเริ่มเอง ควรตรวจ HIV และประเมินสุขภาพก่อน เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้ยาผิดสถานการณ์และเพื่อความปลอดภัย

กิน PrEP แล้วไม่ต้องใช้ถุงยางได้ไหม?

PrEP ช่วยลดความเสี่ยง HIV แต่ไม่ป้องกัน STI อื่นทั้งหมด การใช้ถุงยางและการตรวจคัดกรองตามความเสี่ยงยังมีความสำคัญ

ถ้าเพิ่งมีความเสี่ยงล่าสุด ควรเริ่ม PrEP หรือ PEP?

ควรปรึกษาแพทย์ทันที หากความเสี่ยงเพิ่งเกิดขึ้น อาจต้องประเมิน PEP ก่อน แล้วจึงวางแผน PrEP ต่อหากยังมีความเสี่ยงในอนาคต

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

บทความนี้อ้างอิงข้อมูลสุขภาพจากแหล่งข้อมูลทางการแพทย์ที่น่าเชื่อถือ และปรับถ้อยคำให้เหมาะกับการให้ความรู้ทั่วไปแก่ผู้ป่วย

• CDC: Preventing HIV with PrEP
• NIH HIVinfo: Pre-Exposure Prophylaxis (PrEP)