ซิฟิลิส อาการ การตรวจ และการรักษา ควรรู้อะไรบ้าง

ซิฟิลิสเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย ติดต่อผ่านการสัมผัสแผลหรือผื่นของผู้ติดเชื้อระหว่างมีเพศสัมพันธ์ และสามารถถ่ายทอดจากแม่สู่ลูกได้ หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจกระทบระบบประสาท หัวใจ หลอดเลือด หรืออวัยวะอื่นในระยะยาวได้

อาการของซิฟิลิสเป็นอย่างไร

ซิฟิลิสมีหลายระยะ อาการจึงแตกต่างกัน และบางช่วงอาจไม่มีอาการชัดเจน

• ระยะแรก: อาจมีแผลริมแข็ง ไม่เจ็บ บริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก ปาก หรือจุดที่สัมผัสเชื้อ แผลอาจหายเองได้ แต่เชื้อยังอยู่ในร่างกาย
• ระยะที่สอง: อาจมีผื่นตามตัว ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มีไข้ เจ็บคอ ต่อมน้ำเหลืองโต ผมร่วงเป็นหย่อม หรือมีรอยโรคบริเวณอวัยวะเพศ
• ระยะแฝง: ไม่มีอาการ แต่ตรวจเลือดพบการติดเชื้อได้
• ระยะท้าย: หากไม่ได้รักษาเป็นเวลานาน อาจมีภาวะแทรกซ้อนทางระบบประสาท หัวใจ หลอดเลือด หรืออวัยวะอื่น

ใครควรตรวจซิฟิลิส

• มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้ถุงยางอนามัย หรือถุงยางแตก/หลุด
• มีคู่นอนใหม่ หรือมีหลายคู่นอน
• คู่นอนมีผลตรวจซิฟิลิสหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ผิดปกติ
• มีแผล ผื่น ตุ่ม หรืออาการผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปาก
• ต้องการตรวจสุขภาพทางเพศเป็นระยะ โดยเฉพาะก่อนเริ่มความสัมพันธ์ใหม่
• หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้ที่วางแผนตั้งครรภ์ ควรตรวจตามคำแนะนำแพทย์

ตรวจซิฟิลิสตรวจอะไรบ้าง

การตรวจซิฟิลิสมักใช้เลือดตรวจร่วมกันมากกว่าหนึ่งชนิด เช่น การตรวจกลุ่ม RPR/VDRL เพื่อช่วยประเมินโรคและติดตามผลหลังรักษา และการตรวจกลุ่ม TPHA/TPPA หรือ treponemal test เพื่อช่วยยืนยันการติดเชื้อเดิมหรือปัจจุบัน การแปลผลต้องดูประวัติเสี่ยง อาการ ระยะเวลา และประวัติการรักษาเดิมร่วมด้วย

ซิฟิลิสรักษาอย่างไร

ซิฟิลิสสามารถรักษาได้ การรักษาขึ้นกับระยะของโรค ประวัติแพ้ยา การตั้งครรภ์ และโรคร่วม แพทย์จะพิจารณายาปฏิชีวนะที่เหมาะสมและนัดติดตามผลเลือดเป็นระยะ เพื่อดูว่าการรักษาได้ผลดีหรือไม่ ระหว่างรักษาควรงดเพศสัมพันธ์จนกว่าแพทย์ประเมินว่าปลอดภัย และควรแจ้งคู่นอนให้มาตรวจหรือรับการประเมินร่วมด้วย

ควรตรวจโรคอื่นร่วมด้วยไหม

เมื่อพบหรือสงสัยซิฟิลิส ควรประเมินความเสี่ยงต่อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นร่วมด้วย เช่น HIV หนองใน หนองในเทียม ไวรัสตับอักเสบบี และไวรัสตับอักเสบซี เพราะโรคเหล่านี้อาจติดพร้อมกันได้ และบางโรคไม่มีอาการในช่วงแรก

การป้องกันซิฟิลิสและลดความเสี่ยง

ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันซิฟิลิส การลดความเสี่ยงจึงเน้นที่การมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัยและการตรวจสุขภาพทางเพศอย่างสม่ำเสมอ

• ใช้ถุงยางอนามัยอย่างถูกวิธีทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ช่วยลดความเสี่ยงได้มาก แต่ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด เพราะแผลอาจอยู่นอกบริเวณที่ถุงยางคลุม
• ตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นระยะ โดยเฉพาะเมื่อเปลี่ยนคู่นอนหรือมีหลายคู่นอน
• หากคู่นอนได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นซิฟิลิส ควรเข้ารับการตรวจและประเมินการรักษาร่วมกัน
• ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อ HIV อาจปรึกษาแพทย์เรื่อง PrEP ร่วมด้วย แต่ PrEP ป้องกันเฉพาะ HIV ไม่ได้ป้องกันซิฟิลิสหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น

ระหว่างและหลังการรักษาควรดูแลตัวเองอย่างไร

หลังเริ่มการรักษา แพทย์มักนัดติดตามผลเลือด เช่น RPR/VDRL เป็นระยะ เพื่อดูว่าระดับค่าลดลงตามที่คาดหรือไม่ ซึ่งช่วยบ่งบอกการตอบสนองต่อการรักษา

• รับการรักษาให้ครบและมาตามนัดติดตามผลทุกครั้ง แม้อาการจะดีขึ้นแล้ว
• งดเพศสัมพันธ์จนกว่าแพทย์จะประเมินว่าปลอดภัย และแจ้งคู่นอนให้มาตรวจหรือรับการประเมินร่วมด้วย
• บางรายอาจมีไข้ ปวดเมื่อย หรือหนาวสั่นชั่วคราวในช่วงสั้น ๆ หลังได้รับยา หากมีอาการมากหรือกังวล ควรปรึกษาแพทย์
• การเคยเป็นซิฟิลิสและรักษาหายแล้ว ไม่ได้ทำให้มีภูมิคุ้มกันถาวร จึงยังติดเชื้อซ้ำได้หากมีความเสี่ยงใหม่

ตรวจและรักษาซิฟิลิสที่ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย

ใกล้บ้าน คลินิก สันทราย เชียงใหม่ ให้บริการปรึกษา ตรวจเลือดซิฟิลิส ประเมินความเสี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และรักษาซิฟิลิสตามความเหมาะสมโดยแพทย์ บริการเป็นส่วนตัว สามารถสอบถามหรือนัดหมายก่อนเข้ารับบริการได้

คลินิกตั้งอยู่ในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ แถวตลาดสามแยกสันทราย ใกล้แม่โจ้ หนองจ๊อม หนองหาร รวมโชค มีโชค ฟ้าฮ่าม และอำเภอเมืองเชียงใหม่ เดินทางสะดวก

คำถามพบบ่อย

ซิฟิลิสตรวจเลือดได้ไหม?

ตรวจเลือดได้ โดยแพทย์มักใช้การตรวจคัดกรองและตรวจยืนยันร่วมกัน เช่น RPR/VDRL และ TPHA/TPPA ตามความเหมาะสมของแต่ละราย

ซิฟิลิสรักษาหายไหม?

ซิฟิลิสสามารถรักษาได้ โดยต้องให้แพทย์ประเมินระยะของโรค ประวัติแพ้ยา การตั้งครรภ์ และติดตามผลเลือดหลังรักษา

ไม่มีอาการต้องตรวจไหม?

ควรตรวจหากมีความเสี่ยง เช่น มีเพศสัมพันธ์ไม่ป้องกัน เปลี่ยนคู่นอน หรือคู่มีผลตรวจผิดปกติ เพราะซิฟิลิสบางระยะอาจไม่มีอาการชัดเจน

เป็นซิฟิลิสตอนตั้งครรภ์อันตรายไหม?

ซิฟิลิสในหญิงตั้งครรภ์สามารถถ่ายทอดสู่ทารกและทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้ จึงควรตรวจและรักษาตามคำแนะนำแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ และฝากครรภ์ตามนัด

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• กรมควบคุมโรค: ซิฟิลิสและหนองในควรตรวจและรักษาโดยเร็ว
• CDC: Syphilis - STI Treatment Guidelines